21 Maddede Asya Hun Devleti

Asya Hun Devleti'ni detaylı bir şekilde kavramanızı sağlayacak 21 maddelik bir yazı hazırladık. Hun kelimesinin kökeninden İpek Yolu'nun ne olduğuna kadar detaylı bir yazı okuyacaksınız.

Asya Hun Devleti

1. Bazı tarihçiler Büyük Hun Devleti veya bazılarıysa Asya Hun Devleti der. İkisi de aynı devlettir.

2. Orta Asya’da kurulan ilk Türk devleti Asya Hun Devleti’dir. M.Ö 250 ve M.S 216 yılları arasında egemenlik sürmüştür.

3. Çin yıllıklarına göre Hunlar, ilk defa M.Ö 318 yılında devletler arası mücadelelere katılmaları dolayısıyla görülmektedir.

4. Hun adı, Çin yıllıklarında Hsiung-nu şeklinde geçmektedir. Hsiung-nu kavim, halk, topluluk anlamına gelen Türkçe Kun veya Kün kelimesinin Çince söylenişidir.

5. Asya Hun Devleti deyince aklınıza şu gelmelidir: Tarihte bilinen ilk teşkilatlı Türk devleti Asya Hun Devleti’dir.

6. Asya Hun Devleti, Türk boylarını boylar birliği şeklinde bir araya getirerek ilk kez bir bayrak altında toplamıştır.

7. Devletin kurucusu Teoman’dır. (Teoman adı Kaynaklarda Tuman olarak geçer.)

8. Devletin merkezi Ötüken’dir.

9. Ötüken, Türk tarihinde çok önemli bir yerleşim bölgesidir. İlk Türk devletlerine başkentlik yapması Ötüken’in en önemli özelliğidir. Ve İslamiyet öncesi Türk inanışlarına göre Ötüken, dünyanın merkezi olarak kabul ediliyordu. Türkler Ötüken’e verdikleri önemden dolayı bu kenti başkalarının ele geçirmesini uğursuzluk olarak kabul ederlerdi.

Asya Hun Devleti

10. Çin Si Huang , Hun Akınlarına karşı Çin Seddi’ni yaptıran imparatordur. Çin Şi Huang Çin’in ilk imparatorudur.

11. Çin Seddi dünyanın en uzun savunma duvarıdır.

12. Çin Seddi yani Great Wall of China 8.850 km. uzunluğundadır.

13. Çin ve Türk mücadelerinin temelinde bir zenginlik kaynağı olan İpek Yolu’na hakim olma düşüncesi yatar.

14. İpek Yolu “Yaklaşık olarak 2000 yıllık bir geçmişi olan ilk defa, Doğu’nun, ürettiği ipek ve ipekli mallarına pazar aradığı, Batı’nın da, Doğu’daki ipek ve diğer değerli malları elde etmek maksadıyla girişimlerde bulunarak açtığı yollar ağıdır.

15. Türk boyları tarafından farklı dönemlerde İpek Yolu güzergahlarına şehirler, kültür-sanat eserleri, anıtlar ve yazıtlar inşa edilmiştir. Türk tarihinin ve dilinin en eski yazılı belgelerinden Orhun yazıtları da İpek Yolu'nun kollarından biri üzerinde bulunmaktadır. İpek Yolu, dünyanın bir ucundan diğer ucuna yalnız ipeğin değil; kültür ve medeniyet unsurlarının da taşındığı bir yoldur.

16. Babası Teoman’ı saf dışı bırakarak hükümdar olan Mete Han, Asya Hun Devleti’ne en güçlü dönemini yaşatmıştır. Mete Han zamanında Devletin sınırları Japon Denizi’nden Hazar Denizi’ne kadar genişledi.

17. Mete Han’ın komşu devletleri olan Tunghular’la yaptığı mücadelerde sergilediği tutum vatan ve vatan sevgisi kavramlarının Türk tarihinde ilk kez ortaya çıkışı olarak kabul edilmektedir.

18. Mete Han devlet teşkilatlanmasında önemli adımlar attı. Bunlar:

- Devlet teşkilatını oluşturdu.
- Bir nevi danışma meclisi olan Kurultay’ı oluşturdu.
- Türk boylarını boylar birliği federasyonu halinde bir araya getirdi. İlk kez Türk siyasi birliğini sağladı.
- İlk düzenli ordu teşkilatını kurdu.
- Orduda Onlu Sistem’i oluşturdu.

19.  Kara Kuvvetlerinin kuruluş tarihi olarak Mete Han’ın tahta çıkış tarihi olan M.Ö. 209 yılı kabul edilmektedir.

20. Mete Han halkının Çin’e yerleşmesini istememiştir. O böyle bir şey gerçekleşirse halkının kalabalık Çin nüfusu içerisinde asimile olacağını düşünüyordu. Bu nedenle Çin’e başarılı seferler düzenlese dahi bu seferler sonucunda Hunların Çin’e yerleşme durumu söz konusu olmamıştır. Sefer amaçları olarak ilkin istenen hedef Çin’den vergi almaktı.

21. Çinli komutanlar, Hunlara karşı yaptıkları her seferin düzenli raporlarını yazmışlar arkadaşlar ve bunları ilgili devlet gôrevlilerine teslim etmişler. Çin devlet arşivinde toplanan bu resmi belgeler, daha sonra Çinli tarihçiler tarafından alınıp düzenlenmek suretiyle Çin Yıllıkları meydana getirilmiştir. Bu yıllıklar, hem Hun hem de Çin tarihi bakımından son derece önemlidir. Çünkü Hunlardan bize kendi dillerinde yazılı belge kalmamıştır. Biz bugün, Hun tarihinin önemli bir kısmını Çin Yıllıkları aracılığıyla öğreniyoruz.

Hazırlayan: Tarihçi Osman Kılık

Kaynakça
Barthold, Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler
Bahaeddin Ögel, Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi
Eberhard, Çin Kaynaklarına Göre Orta ve Garbi Asya Halklarının Medeniyeti
İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü
Ayşe Onat, Çin Kaynaklarında Türkler


Konuyla ilgili OK Tarih videosunu ücretsiz > İzleyin <



Yasal Uyarı: "www.oktarih.com internet sitesinde yayınlanan yazı, makale ve ders videolarının her türlü telif hakkı OK Tarih'e aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez"