12 Maddede Orta Asya Türk Göçleri

Orta Asya Türk göçleriyle ilgili bilgileri en yalın haliyle bulacağınız bir tarih yazısı okumaya hazır mısınız? 12 maddeyle içerisinde göçlerin nedenlerinden sonuçlarına kadar birçok bilgiyi öğreneceksiniz.

Orta Asya Türk Göçlerini 12 Maddede Anla

1. Türklerin ilk göçleri M.Ö. 16. yüzyılda başlamıştır.

2. Türkte olsanız, Almanda olsanız, Japonda olsanız İspanyolda olsanız farketmez göçlerin nedenleri evrenseldir. Dünya üzerinde gerçekleşen göçlere baktığımızda birbirinden farklı doneler içerseler bile göçlerin ortaya çıkış nedenleri evrenseldir ve birbirleriyle üç aşağı beş yukarı benzeşirler.


3. Göçler, siyasi - sosyal - dini- ekonomik nedenlerden dolayı insan topluluklarının -bir yerleşim bölgesinden, başka bir yerleşim bölgesine yerleşerek- yaptıkları coğrafi yer değiştirme hareketleridir.


4. Atlar Türklerin göçlerini kolaylaştıran en önemli canlılardır. Atlar Türklerin tarih boyunca sadık yoldaşları olmuşlardır. Orta Asya Türk Göçlerinde atlar ulaşımı kolaylaştırıcı bir işlev görmüşlerdir.


5. Türkler, atlardan sadece göçlerde değil, savaşlarda da çok yararlanmışlardır. Kaşgarlı Mahmut, kabiliyet gücünü artıran atlara Divanı Lügatit Türk adlı eserinde Türk’ün Kanadı demiştir. Bu bilgiyi aklımızda tutmak için şöyle formülize edebiliriz:  


At = Türk'ün Kanadı = Kaşgarlı Mahmut = Divanı Lügatit Türk


6. Kaşgarlı Mahmut ‘un yine Divanı Lügatit Türk adlı eserinde İli Nehri için şunları söylemiştir “Bir ırmak adıdır. Türklerden bir bölüğün indiği bir deredir. Bu ırmak Türk illerinin Ceyhun'udur.”Bu bilgiyi aklımızda tutmak için şöyle formülize edebiliriz:


İli Nehri = Türk İllerinin Ceyhun'u = Kaşgarlı Mahmut = Divanı Lügatit Türk


7. Ceyhun Nehri'nin Orta Asya’nın en büyük nehridir. Ayrıca Ceyhun Nehri'ne Amuderya Nehri de denir.


8. Peki Türkler neden göç ettiler? Türklerin ne gibi sorunları vardı da öz yurtlarından başka coğrafyalara gitmek istediler?


a- Hayvan hastalıkları vardı. O zamanlar Türklerin ana geçim kaynağı hayvancılıktı. (Göçlerin ekonomik nedeni)


b- Olumsuz iklim koşulları (Göçlerin coğrafi nedenlerinden biridir)


c- Meraların azalması (Coğrafi nedenler arasında yer alır)


d- Dünya hakimiyeti düşüncesi (Buna cihan hakimiyeti ideali de diyebiliriz. Göçlerin siyasi nedenleri arasında yer alır)


e- Yeni yerler bulma ve özgürlüklerine bağlılık (Göçlerin siyasi nedenleri arasında yer alırlar)


f- Boylar arası mücadeleler (Göçlerin siyasi nedenleri arasında yer alırlar)


g- Çin ve Moğol baskıları (Göçlerin siyasi nedenleri arasında yer alırlar)


10. Hun ve Oğuzların göçleri, uzun yollar aşılarak yapılmış, önemli tarihi sonuçlar vermiştir.  Türk göçlerini hedefsiz bir macera girişimi olmaktan kurtararak başarıya ulaştıran şeylerin başında göçlerin hükümdar ailesi üyeleri tarafından disiplinli bir şekilde sevk ve idare edilmeleridir. Eski Türk hükümranlık anlayışına göre kutsal görülen hanedan üyelerinin başta bulunması, onlara duyulan saygı ve bağlılık nedeniyle, Türk kütleleri, hareket birliklerini koruyarak farklı coğrafyalarda tarihi misyonlarını gerçekleştirmişlerdir.


11. Göçlerin sonucunda dünyanın farklı yerlerine Orta Asya kültürü ulaşmaya ve yayılmaya başladı. Yeni Türk devletleri kurulmaya başladı. Türkler farklı kültürlerle tanışmaya ve kaynaşmaya başladı. Kavimler Göçü gibi tarihi değiştiren olaylar ortaya çıktı.


12. Göçler, Türk tarihinin bir bütün halinde incelenmesini zorlaştırmıştır. Çünkü Türkler göçler sonucundan birbirinden farklı ve uzak coğrafyalara gittiler, buda Türk tarihinin bir bütün olarak incelenmesini zorlaştırmıştır.


Hazırlayan: 
Tarihçi Osman Kılık

Kaynakça

Divanı Lügatit Türk - Kaşgarlı Mahmut
Orta Asya Türk Tarihi Dersleri - Wilhelm Barthold
Türkler Ansiklopedisi I ve II. Ciltler

Konuyla ilgili OK Tarih videosunu ücretsiz > İzleyin <

Konuyla ilgili OK Tarih PDF kitabını ücretsiz  > İndirin <

Yasal Uyarı: "www.oktarih.com internet sitesinde yayınlanan yazı, makale ve ders videolarının her türlü telif hakkı OK Tarih'e aittir. İzin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez"