Pablo Escobar 'Gümüş' ya da 'Kurşun'

"Kolombiya'da bir mezarı, ABD'de bir hapishane hücresine tercih ederim." Pablo Emilio Escobar Gaviria

'İlk yasadışı işi sahte diplomalar satmaktı'

Bir çiftçi ve öğretmenin oğlu olan Escobar'ın suç hayatı daha çok genç yaşlarda başladı. Bazı raporlara göre, ilk yasadışı işi sahte diplomalar satmaktı. Daha sonra stereo ekipman kaçakçılığı yapmak, mezar taşları ve araba çalmak yaptığı yasa dışı işler oldu. Araba çalması, 1974'te ilk tutuklanmasına neden oldu. Kısa süre sonra uyuşturucu kaçakçısı oldu ve 1970'lerin ortalarında Medellin karteline dönüşen suç örgütünün kurulmasına öncülük etti.

Pablo Escobar 'Gümüş' ya da 'Kurşun'
Pablo Escobar 'Gümüş' ya da 'Kurşun'
'İade sözleşmesinden muaf tutulsaydı, Kolombiya'nın dış borcunu ödeyecekti'

Haftada yaklaşık 420 milyon dolar kazanarak dünya kokain ticaretine hakim oldu. Dünyanın en zengin insanlarından biri haline geldi. 1980'lerin sonunda 'meşhur' iade sözleşmesinden muaf tutulması halinde, ülkesinin dış borcunun bir kısmını ödemek istediğini bildirdi. Parası o kadar fazlaydı ki yakmaktan bile çekinmiyordu. Öyleki ailesiyle 1992-93 yıllarında kaçarken, Escobar'ın kızını sıcak tutmak için 2 milyon dolar yaktığı söylenmektedir. Buna rağmen Escobar parasının tamamını harcayamadığı gibi birçoğunu da depo ve tarlalarda saklamak zorunda kaldı.

Pablo Escobar'ın Annesi
Pablo Escobar'ın Annesi
'Hacienda Napoles'

Escobar'ın en dikkat çekici mülkü Bogota ile Medellin arasında bulunan Hacienda Napoles 7000 dönümlük araziye inşa edilmişti. İçinde bir futbol sahası, dinozor heykelleri, suni göller, boğa güreşi arenası, hava yolu şeridi, tenis kortu, hayvanat bahçesi bulunuyordu. Giriş kapısında ABD'ye yapılan ilk uyuşturucu nakliyatında kullanılan uçağın bulunduğu saray, daha sonra yerliler tarafından yağmalandı. Günümüzde ise popüler bir turistik cazibe merkezine dönüşmüş durumda.

Escobar'ın Sarayı Hacienda Napoles
Escobar'ın Sarayı Hacienda Napoles
'Ormanın kralı'

Escobar'ın özel hayvanat bahçesinde, filler, devekuşu, zebralar, develer ve zürafalar da dahil olmak üzere 200 kadar hayvanı vardı. Hayvanların birçoğu Escobar'ın uyuşturucu uçaklarıyla ülkeye getirilmişti. 1993 yılında ölümünden sonra hayvanların çoğu hayvanat bahçelerine geçti. Ancak, dört su aygırı geride kaldı. Hatta çoğaldılar ve 2016 yılına kadar bölgede yaşadılar. 

Medellin Karteli Örgüt Şeması
Medellin Karteli Örgüt Şeması
'Robin Hood'

Escobar, "Robin Hood" yakıştırmasıyla sonuçlanan hayırsever çabalarıyla tanınır hale gelmişti. Yoksul insanlar için hastaneler, stadyumlar ve konutlar yaptırdı. Yerel futbol takımlarına sponsor oldu. Popülaritesinin ne denli etkili olduğu ise 1982'de ülkenin kongresinde seçildiği zaman ortaya çıktı. Fakat, iki yıl sonra, suçlarını ortaya çıkarma amaçlı bir kampanya nedeniyle istifa etmek zorunda kaldı. Bu kampanyayı yöneten adalet bakanı ise suikastla öldürülecekti.

Pablo Escobar, Pancho Villa gibi giyinmiş
Pablo Escobar, Pancho Villa gibi giyinmiş
Plata o Plomo: Gümüş ya da Kurşun...

Escobar'ın sorunları çözme şekli 'plato o plomo' yani 'gümüş' (rüşvet) veya 'kurşun' (mermi) anlamına geliyordu. O ve karteli, birçok polis memuru ve hükümet yetkilisi de dahil olmak üzere yaklaşık 4 bin kişiyi öldürmüştü. Öyleki 1989'da Escobar'ın karteli bir uçakta bomba patlamasından bile sorumlu tutuldu. Bu olayda yaklaşık 100 kişi öldü.

Escobar'ın Sorun Çözme Politikası Plata o Plomo
Escobar'ın Sorun Çözme Politikası Plata o Plomo
'La Catedral'

1991'de Escobar, kendi hapishanesini inşa etmesine izin verilmesi halinde yetkililere teslim olmayı teklif etti. Kolombiyalı yetkililer bu teklifi kabul ettiler. Sonuç olarak La Catedral adı verilen 'lüks' hapishane ortaya çıktı. Hapishane içerisinde gece kulübü, sauna, şelale ve futbol sahası, telefonlar, bilgisayarlar ve faks makineleri vardı. Bununla birlikte Escobar La Catedral'de iki kartel üyesine işkence yapıp öldürünce işler karıştı. Yetkililer onu başka bir cezaevine taşımaya karar verdiler. Ancak, transfer edilmeden önce, Temmuz 1992'de Escobar kaçacaktı.

Escobar'ın Lüks Hapishanesi La Catedral
Escobar'ın Lüks Hapishanesi La Catedral
'Kral öldü'

Kaçışından sonra büyük bir insan avı başladı. 2 Aralık 1993'te Escobar 54'üncü doğum günü kutlandı. Ertesi gün, Medellin'de saklandığı keşfedildi. Kolombiya kuvvetleri binayı zorlarken Escobar çatıya çıkmayı başarmıştı. Kovalamaca ve silahlı çatışma sonucunda Escobar öldürüldü. O dönem bazı kaynaklar Escobar'ın kendi hayatını aldığına dair spekülasyonlar da yapmıştı. Tutuklansaydı suçluların iadesi ile karşı karşıya kalarak ABD'ye iade edilecek olan uyuşturucu kralı, bir zamanlar kendisine sorulduğunda 'Kolombiya'da bir mezarı, ABD'de bir hapishane hücresine tercih edeceğini' söylüyordu. 

Ve Kolombiya'da öldü...


Hazırlayan: Tarihçi Osman Kılık